Ύψος: 6,5 - 7,0 εκατοστά

Βάση: ~3,0 x 3,0 εκατοστά

90 γραμμάρια

Στη «Σχολή» του Αλή Πασά

»Όταν έγινε έφηβος, η μητέρα του τον πήγε στη “Σχολή  Ευελπίδων” της εποχής εκείνης, δηλαδή στην αυλή του Αλή Πασά, που ενθουσιάστηκε απ’ το παρουσιαστικό του νεαρού: Ήταν μελαχροινός κι’ αυτός, όπως ο πατέρας του, μέτριος στ’ ανάστημα, ξερακιανός και σβέλτος, με πλατύ μέτωπο, κατάμαυρα μαλλιά και μάτια που πετούσαν σπίθες.

»Αλλά πολύ γρήγορα τα χάλασε με τον αφέντη του, γιατί δεν εννοούσε να συμμορφωθή με τους αυστηρούς κανονισμούς που είχε επιβάλει ο Αλής στο περιβάλλον του.

Κλεφτουριά

»Όταν τον έκλεισαν λοιπόν στη φυλακή, τόσκασε και έγινε κλέφτης, κοντά στους θρυλικούς Κατσαντωναίους, όπου διακρίθηκε αμέσως για την παλληκαριά του, την εξυπνάδα του, τις έμφυτες στρατιωτικές του αρετές.

 

»Τον προβίβασαν σε “πρωτοπαλλήκαρο”. Και μετά το θάνατο του Κατσαντώνη, τον βλέπουμε να γίνεται αμέσως συναρχηγός στο απορφανισμένο σώμα, μαζί με τον Τσόγκα, τον Πάγκαλο και τον Φραγκίστα.

»Η κλεφτουριά είχε γίνει πια μεγάλη πληγή για τον Αλή Πασά. Για ν’ απαλλαγή μια και καλή από τους κλέφτες, έκανε ένα είδος εκκαθαριστικών επιχειρήσεων με ισχυρότατες δυνάμεις. Ο Καραϊσκάκης όμως μαζί με τους άλλους αντιστάθηκε έναν ολόκληρο χρόνο πάνω στ’ Άγραφα.

»Αλλά στο τέλος, ό,τι δεν κατάφερε ο Αλή Πασάς με το στρατό, το πέτυχε για λογαριασμό του ο τρομερός χειμώνας που ξέσπασε εκείνη τη χρονιά.

»Οι κλέφτες αποκλείσθηκαν στα χιόνια δίχως τρόφιμα και δίχως πυρομαχικά κι αναγκάσθηκαν να εγκαταλείψουν τον αγώνα και να αποβιβασθούν στη Λευκάδα, που ήταν τότε αγγλοκρατούμενη.

»Εκεί, πίστευαν πως θα έμεναν απερίσπαστοι για να ανασυντάξουν τις δυνάμεις τους. Οι Άγγλοι όμως, ύστερα από σχετικά διαβήματα του Αλή Πασά, προθυμοποιήθηκαν να τους “απελάσουν”, δηλαδή να τους παραδώσουν στον εχθρό, που τους περίμενε στην αντίπερα όχθη.

 

Πάλι στον Αλή

»Έτσι ο Καραϊσκάκης έπεσε πάλι στα χέρια του Αλή, που τον κατέταξε αυτή τη φορά στους άντρες της προσωπικής τους σωματοφυλακής, στους “τζοχανταραίους”. Αλλά ο ατίθασος γυιος της καλογρηάς, μόλις βρήκε την ευκαιρία, τόσκασε ξανά και πήγε να πολεμήση με τον πασά Βιδινίου, Πεσβάν – Ογλού, που είχε έρθει τοτε σε σύγκρουση με τον Αλή Πασά.

»Μετά τη συντριβή του Πεσβάν-Ογλού, ο Καραϊσκάκης ξανάπεσε στα χέρια του πρώην αφέντη του, ο οποιος όμως του είχε ιδιαίτερη αδυναμία και όχι μόνο δεν τον τιμώρησε, παρά τον πάντρεψε κιόλας με την Γκόλφω, κόρη μιας προστατευόμενής του οικογένειας.

Τον Ιούλιο του 1826 ο Καραϊσκάκης με περίπου 600 άνδρες φτάνει στην Στερεά Ελλάδα όπου βρίσκονται ήδη οι δυνάμεις του Ομέρ και του Κιουταχή. Η  στρατιωτική ανωτερότητα του Καραϊσκάκη  αλλάζει την θέση του  Κιουταχή από πολιορκητή σε πολιορκούμενο.

Στην Ελευσίνα δημιουργείται γενικό ελληνικό στρατόπεδο κάτω από τις οδηγίες του αρχιστρατήγου. Ο Κιουταχής φοβάται πλέον την κατά μέτωπο επίθεση γιατί ο Καραϊσκάκης ακολουθεί την τακτική των μικρών φθοροποιών επιθέσεων. .Ο Καραϊσκάκης καταφέρνει να ενισχύσει  την φρουρά της Ακρόπολης με τον Κριεζώτη στις 10 Οκτωβρίου 1826. Στην συνέχεια ξεκινά εκστρατεία στην Βοιωτία ,την Φθιώτιδα και την Φωκίδα αποκόβοντας τον εφοδιασμό των τούρκων. Πολιορκεί τους πύργους της Δόμβραινας, χτυπά τους τούρκους που βρίσκονται εκεί μεταφέροντας συνεχώς  το στρατόπεδο του , στρατοπεδεύοντας τελικά  στο Δίστομο έχοντας εκκαθαρίσει πλέον όλη την περιοχή.

Ο Κιουταχής αντιλαμβάνεται το κυκλωτικό σχέδιο του Καραϊσκάκη και ζητά βοήθεια  από τους Κεχαγιάμπεη και  Μπουστάμπεη. Αυτοί ενώνουν τις δυνάμεις τους  με τους τούρκους που πολιορκούν την Ακρόπολη.

Στις 18 Νοεμβρίου 1826 ο Μουστάμπεης  στρατοπεδεύει στη Δαύλεια για διανυκτέρευση με σκοπό να φτάσει στην Άμφισσα μέσω Αράχωβας.

Ο Καραϊσκάκης μαθαίνει τις κινήσεις του και με 560 άνδρες το βράδυ μεταξύ 18 και 19 Νοεμβρίου καταλαμβάνει την Αράχωβα και την οχυρώνει. Οι μάχες που δίνονται τις επόμενες ημέρες συνέτριψαν τους τούρκους ( από 2000 τούρκους σώθηκαν περίπου 3οο ενώ σκοτώθηκαν  οι Μουστάμπεης,Καριοφίλμπεης,Ελζάμπεης και Κεχαγίαμπεης).

Στο τέλος των μαχών φτάχνει πυραμίδα έξω από την Αράχωβα με 1.500 κεφάλια τούρκων .

Γνωρίζει πολύ καλά ότι ο Κιουταχής δεν θα μπορέσει να συνεχίσει την πολιορκία της Ακρόπολης χωρίς ανεφοδιασμό και γι΄αυτό συνεχίζει να εκκαθαρίζει την Στερεά Ελλάδα. Τον Δεκέμβρη μπαίνει στο Τουρκοχώρι και σκοτώνει ο ίδιος τον Μεχμέτ Πασά και καταδιώκει τον στρατό του. Τον Φεβρουάριο του 1827 αναγκάζει τον Ομέρ Πασά της Εύβοιας που είχε έρθει εναντίον του να γυρίσει πίσω.

Το 1827 οι διορισμένοι από την Συνέλευση της Τροιζήνας Κόχραν και Τσωρτς έρχονται να βοηθήσουν ο πρώτος ως ‘’στόλαρχος πασών των ναυτικών δυνάμεων και ο δεύτερος ως ‘’διευθυντής χερσαίων δυνάμεων’’.

Ο Καραϊσκάκης διαφωνεί μαζί τους για την τακτική του πολέμου. Οι ξένοι  θέλουν να εφαρμόσουν τις δικές τους τακτικές αγνοώντας την εδαφική μορφολογία, την μέχρι τώρα  πολεμική τακτική και ψυχολογία των ελλήνων. Δίνουν διαταγές διαφορετικές από αυτές του Καραϊσκάκη με αποτέλεσμα το χάος. Όλη αυτή η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί αναγκάζει τον αρχιστράτηγο να επεμβαίνει προσωπικά για να σώζει καταστάσεις . Τον κίνδυνο αντιλαμβάνεται ο Κολοκοτρώνης και του στέλνει μήνυμα :

«Αδελφέ και παιδί μου Καραΐσκάκη…

Καθ’ α μανθάνω από ερχόμενους, εις ασκόπους αψιμαχίας και ακροβολισμούς ματαίους, τους οποίους, ως ανωφελείς και επιζημίους μάλιστα, και να απαγορεύεις πρέπει, ου μόνον τους άλλους παρορμάς εις σέρδαις – άμιλλας – επίσης ασκόπους και επικινδύνους, αλλά και τον εαυτόν σου εις ταύτα εκθέτεις. Το να φονεύονται τινές στρατιώται εν τοιαύταις, κακόν μεν και τούτο. Αλλ’ εάν φονεύονται και οπλαρχηγοί, άνευ ανάγκης ή σπουδαίου τινός λόγου, και το υπ’ αυτούς σώμα, μικρόν ή μεγάλον, μένη ακέφαλον, τότε αυτό όλον γίνεται νεκρόν και άχρηστον. Το βόλι του εχθρού σκοπεύει και κυνηγεί ως επί το πλείστον τους διακρινόμενους ως αξιωματικούς, και δεν διακρίνει, ούτε εντρέπεται, ούτε σέβεται ή φοβείται τινά. […] Πρόσεχε τον Καραισκάκην! Όχι διά τον Καραισκάκην αυτόν, αλλά διά την πατρίδα, εις την οποίαν ανήκει και είναι πολύ χρήσιμος! Αν ο Θεός μη το δώσει (ο λόγος θάνατον δε φέρνει!) κτυπηθής συ, ήξευρε ότι στρατόπεδον ελληνικόν εις την Ανατολικήν Ελλάδα ή υπέρ των Αθηνών δεν υπάρχει.[…]

Ο Γεώργιος Καραϊσκάκης εφορμά στην Ακρόπολη-πίνακας του Γεωργίου Μαργαρίτη

Ο Καραϊσκάκης (αν και βρίσκεται σε πολύ άσχημη κατάσταση υγείας ), αποφασίζει  να ανακόψει τις συνεχείς επιθέσεις  των Τούρκων. Ορίζει το βράδυ 22 με 23 Απριλίου 1827 σαν ημερομηνία επίθεσης των ελληνικών δυνάμεων και όλοι έχουν συμφωνήσει να μην ξεκινήσουν τους πυροβολισμούς αν δεν δοθεί σύνθημα για γενική επίθεση.

Το απόγευμα της 22ας Απριλίου ακούγονται πυροβολισμοί παρ΄ ότι  είχε δοθεί διαταγή να μην πυροβολήσει κανείς.

 Ο Καραϊσκάκης για να μην γενικευτεί η σύρραξη  βαριά άρρωστος πηγαίνει έφιππος στο σημείο εμπλοκής. Μία σφαίρα, όμως, τον βρίσκει στο υπογάστριο και τον τραυματίζει σοβαρά. Παρά τις προσπάθειες των γιατρών, αφήνει  την  τελευταία του πνοή στις 4 το πρωί της 23ης Απριλίου 1827, ανήμερα της ονομαστικής του εορτής.

Την επομένη, οι Έλληνες με πεσμένο ηθικό και κακή στρατηγική, έχουν αναλάβει οι Κόχραν και Τσώρτς την διοίκηση της διεξαγωγής της μάχης, συντρίβονται στην μάχη του Ανάλατου (σημερινός Φλοίσβος του Φαλήρου). Ακολουθεί η διάλυση του ελληνικού στρατοπέδου της Ακρόπολης και η διάλυση του στρατοπέδου στο Κερατσίνι. Η επανάσταση στην Στερεά Ελλάδα έχει χαθεί.

Λέγεται ότι όταν ο Κολοκοτρώνης έμαθε τον θάνατο του Καραϊσκάκη “κάθισε σταυροπόδι” και μοιρολογούσε σαν γυναίκα.

Οκτώ χρόνια μετά τον θάνατο του τα λείψανα του μεταφέρονται στον Πειραιά, όπου θάβονται οριστικά .

Ο βασιλιάς Όθωνας  τοποθετεί πάνω στην λάρνακα του , σαν  φόρο τιμής στον Αρχιστράτηγο Γεώργιο Καραϊσκάκη, το Παράσημο του Τάγματος του Σωτήρος, ανωτέρου βαθμού το οποίο έφερε και αναλαμβάνει ο ίδιος  την κηδεμονία των δύο θυγατέρων του ήρωα.

Ο Καραϊσκάκης καταστρέφει τους τούρκους στην Αράχωβα. Γίνεται καπετάνιος των Αγράφων το 1821  και αναγνωρίζεται ακόμα και από τις οθωμανικές αρχές της Λάρισας. Κατέχοντας πλέον τα Άγραφα αποφεύγει να προσβάλει τους Τούρκους, υποκρινόμενος υποταγή στον Σουλτάνο. Το 1822 εμπλέκεται σε διαμάχη με τον  Γιαννάκη Ράγκο , εκλεκτό του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου, για το αρματολίκι των Αγράφων.

Όταν εισβάλουν οι Τούρκοι στην Στερεά Ελλάδα (Νοέμβριος 1822) ο Καραϊσκάκης  ειδοποιεί από τα Άγραφα τον Πανουργιά ,ότι έχει διαπραγματευτεί μαζί τους ΄το ότι «αυτός κατέχει τα Άγραφα και να μην έλθουν», κερδίζοντας χρόνο και περιμένοντας τα αποτελέσματα από την πολιορκία του Χουρσίτ Πασά κατά του Μεσολογγίου και κατά της Ανατολικής Ελλάδας καθώς επίσης και τα αποτελέσματα από την εκστρατεία του Δράμαλη. Και «αν χρειάζονται στρατιωτική βοήθεια να τους πέμψει» .

Μετά τη λύση της Α΄ πολιορκίας του Μεσολογγίου (31 Δεκεμβρίου 1822) ,   τμήμα του στρατού του Ομέρ Βρυώνη και του Κιουταχή έπρεπε να μετακινηθεί  μέσω των Αγράφων. Ο Καραϊσκάκης προκατέλαβε με χίλιους περίπου άνδρες την διάβαση κοντά στον Άγιο Βλάση αναγκάζοντας τους Τούρκους  να οπισθοχωρήσουν στο Αγρίνιο, μετά από πεισματώδη μάχη. Ο ίδιος στη συνέχεια αναγκάσθηκε να εγκαταλείψει τα Άγραφα και να πάει στην Ιθάκη για να συναντήσει έμπειρους γιατρούς για την  αντιμετώπιση της φυματίωσης από την οποία έπασχε. Οι γιατροί  του δίνουν λίγες ελπίδες ζωής και του συνιστούν να μείνει στο νησί.

Ο Καραϊσκάκης όμως, επιθυμεί να γυρίσει  την Ρούμελη και τα Άγραφα και τελικά επιστρέφει πηγαίνοντας στο Μεσολόγγι και ζητώντας να διοριστεί αρχηγός των ελληνικών πλέον δυνάμεων των Αγράφων. Αλλά ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος δεν δέχεται. Οι Τζαβελαίοι αλλά και άλλοι οπλαρχηγοί είναι υπέρ του, ενώ εναντίον του είναι μόνο ο Μαυροκορδάτος, που ηθελημένα τον υποβιβάζει  προκειμένου να υποστηρίξει τον  Γ.Ράγκο. Συνέβησαν τότε και κάποιες συμπλοκές μεταξύ οπαδών του Καραϊσκάκη και Μεσολογγιτών. Τότε ο Μαυροκορδάτος κατηγορεί άδικα τον Καραϊσκάκη ότι: “ο γιος της Καλογριάς έχει στείλει επιστολή στον Ομέρ Βρυώνη με την υπόσχεση να του παραδώσει το Μεσολόγγι και το Αιτωλικό”. Έτσι διορίζει  επιτροπή προκειμένου να εξεταστεί η  “αποκάλυψη  της προδοσίας”.

Στις 30 Μαρτίου του 1824 αυτή η επιτροπή εκδίδει προκήρυξη για τα εγκλήματα του Καραϊσκάκη σαν «προσωρινή Διοίκηση της Ελλάδας » η οποία είναι πράξη διοικητική και όχι δικαστική  και με αυτήν ο Καραϊσκάκης κρίνεται ένοχος εσχάτης προδοσίας . Στερείται όλων του των βαθμών και των αξιωμάτων του διατάσσεται να φύγει για το Αιτωλικό και οι πολίτες διατάσσονται να αποφεύγουν κάθε επικοινωνία με τον εχθρό της πατρίδας ,δηλ τον Καραϊσκάκη, εάν αυτός δεν μετανοήσει και ζητήσει εγγράφως συγνώμη.

***Ο μεγάλος αυτός άνδρας   έχοντας την πατρίδα πάνω απ΄όλα , στις 27 Μαϊου του ίδιου έτους ζητά εγγράφως συγνώμη από τον Α.Μαυροκορδάτο ,η οποία φυσικά δεν εισακούστηκε .

Τελικά 25 Ιουνίου του 1824 πηγαίνει ο ίδιος στο Ναύπλιο και η Κυβέρνηση του αναγνωρίζει όλους τους βαθμούς και τα αξιώματα.

Παίρνει αμέσως την διαταγή να εκστρατεύσει στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα επικεφαλής 300 ανδρών.

Εν τω μεταξύ η κατάσταση που επικρατεί στην ματωμένη πατρίδα δεν είναι καλή.

Η Επανάσταση που ξεκίνησε τον Μάρτη του 1821 κινδυνεύει να χαθεί όταν το 1825  ο σουλτάνος αποφασίζει και στέλνει στον Ιμπραήμ για να την καταστείλει.

Ο Ιμπραήμ είναι ικανότατος ,έξυπνος και δεν εγκαταλείπει τον στόχο. Διαθέτει τακτικό στρατό ο οποίος ανεφοδιάζεται από την Αίγυπτο ανελλιπώς.

Τον Απρίλιο του 1825 ο Ιμπραήμ αποβιβάζεται στην Πελοπόννησο   και αρχίζουν τα σοβαρά προβλήματα για τους επαναστατημένους Έλληνες.

Στην μάχη στην Σφακτηρία σκοτώνονται ο Αναγνωσταράς, ο Σαχίνης ο Τσαμαδός ,ο κόμης Σανταρόζα.

Τον Μάιο του  ίδιου έτους ο Παπαφλέσσας (τότε υπουργός εσωτερικών),ατρόμητος μαχητής σκοτώνεται  ηρωϊκά  στο Μανιάκι.

Ο Ιμπραήμ προχωρά στην Αρκαδία.

Ο Κολοκοτρώνης  (λυτρώνεται από την Ύδρα)   και αναλαμβάνει την αρχιστρατηγία της Πελοποννήσου και καταλαμβάνει με τον γιό του Γενναίο ,τον Δεληγιάννη ,τον Πλαπούτα ,τον Κ. Μαυρομιχάλη και τον Τσώκρη τα στενά που οδηγούν από την Μεσσηνία στην Αρκαδία.

Οι μάχες ακολουθούν η μία την άλλη , η επανάσταση κινδυνεύει.

Ο Δημήτριος Υψηλάντης με τον Μακρυγιάννη και τον Κ.Μαυρομιχάλη και μόνο  με 350 άνδρες προσπαθούν να κρατήσουν τις αποθήκες του Ναυπλίου στους Μύλους. Όταν ο Δεριγνύ υποδεικνύει στον Υψηλάντη την ματαιότητα της αντίστασης ,εκείνος απαντά «Το καθήκον μας είναι να πεθάνουμε».

Ο Ιμπραήμ ενισχύει τις δυνάμεις του Ρεσίτ πασά ο οποίος ήδη πολιορκεί το Μεσολόγγι .

Όταν οι ‘’ελεύθεροι πολιορκημένοι ‘’ το βράδυ της 10 προς 11 Απριλίου 1826 κάνουν την  ηρωϊκή  έξοδο , ο Καραϊσκάκης είναι άρρωστος στην Ναυπακτία. Στέλνει όμως άνδρες για να μάθει αν και πόσοι σώθηκαν και τους στέλνει τρόφιμα. Στην συνέχεια μαζί με πολλούς από τους μαχητές που είχαν απομείνει από το Μεσολόγγι πηγαίνει στο Ναύπλιο. Βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο φυματίωσης αλλά προτείνει στην Διοικητική Επιτροπή να πάρει στα χέρια του τον αγώνα του Έθνους στην Στερεά. Ο πρόεδρος της επιτροπής Α.Ζαϊμης θεωρεί τον Καραϊσκάκη τον αξιότερο στρατιωτικό για να αναλάβει ,τον αναγνωρίζει αρχιστράτηγο .Ο  διάλογος που διασώζεται μεταξύ του  ο Β .Μπουντούρη και του Καραϊσκάκη έχει ως εξής: Β. Μπουντούρης- «Δεν έκαμες έως τώρα όσο έπρεπε το χρέος σου στην πατρίδα Καραϊσκάκη .Ο Θεός να σε φωτήσει να το κάμεις από εδώ και μπρός»  Καραϊσκάκης  -‘’ Δεν το αρνούμαι. Όταν θέλω γίνομαι άγγελος .Και όταν θέλω γίνομαι διάβολος. Από τώρα έχω σκοπό να γίνω άγγελος ‘’

Ο Καραϊσκάκης είναι πλέον διορισμένος από την Κυβέρνηση γενικός αρχηγός όλων των ελληνικών στρατευμάτων.

Οι Έλληνες παλεύουν ηρωικά να κρατήσουν ζωντανή την επαναστατημένη πατρίδα, όμως μετά από την ηρωϊκή έξοδο του Μεσολογγίου,  η επανάσταση στην Στερεά  Ελλάδα φαίνεται να έχει χαθεί. Έχει μείνει να αντιστέκεται  μόνο η Ακρόπολη της Αθήνας η Κάζα και τα Δερβενοχώρια.